و جناب الغ بيكى در ظل تربيت والد بزرگوار خويش بسر ميبرد تا در سنه 814 بايالت ولايت ماوراء النهر سرافراز گشت و بيمن معدلت و رعيت‌پرورى باندك زمانى آنمملكت را در معمورى بمرتبه رسانيد كه بر تبت از سپهر برين درگذشت و در سنه 824 آنخسرو بىمانند در وسط بلده فاخره سمرقند مدرسه رفيع و خانقاهى منيع بنا نموده باتمام رسانيد و بسيارى از مزارع و قرى و مستقلات فوايد انتما بر آن بقاع وقف گردانيد و همچنين فرمان داد استادان كاردان در آن بلدهء فردوس نشان رصدى بنياد نهادند و بطليموس ثانى مولانا غياث الدين جمشيد و جامع كمالات انسانى مولانا معين الدين كاشى در ترتيب آن بنا داد سعى و اهتمام دادند و از نتايج آن رصد زيجى مرتب گشت كه آن را زيج جديد گوركانى گويند و اكنون اكثر تقاويم را از آن زيج استخراج نمايند و ميرزا الغ بيك گوركان در ايام ايالت پدر بزرگوار در كمال اقتدار روزگار فرخنده آثار ميگذرانيد و بعد از استماع خبر فوت آن حضرت باستقلال متصدى امر جهانبانى گشته لواى جهانگشا بصوب خراسان برافراشت اگرچه بر ميرزا علاء الدوله غلبه كرده خراسان را فتح نمود اما نگاه نتوانست داشت و چون ايام حيات و اوان كامرانى جناب الغ بيكى بنهايت انجاميد پسرش ميرزا عبد اللطيف مخالفت پدر را پيش نهاد همت گردانيد و بر آن جناب غالب گشته بر تخت سمرقند تمكين يافت و ميرزا الغ بيك در سنه ثلث و خمسين و ثمانمائه به حكم فرزند ناخردمند شربت شهادت چشيده برياض عقبى شتافت خواجه ناصر الدين نصر اللّه خوافى و سيد عماد الدين بن سيد زين العابدين جنابذى در سلك وزراء ميرزا الغ بيك انتظام داشتند و به قدر امكان نقش كفايت و كاردانى بر اوراق روزگار آن پادشاه معدلت شعار مىنگاشتند . گفتار در بيان عبور ميرزا الغ بيك گوركان از آب آمويه و نجات يافتن ميرزا عبد الطيف از حبس ميرزا اعلاء الدوله ميرزا الغ بيك چون در سمرقند فردوس‌مانند از وفات خاقان سعادتمند خبر يافت روزىچند بمراسم تعزيت و سوگوارى قيام نمود و بختمات كلام ملك علام و اطعام فقرا او ايتام اقدام فرمود و بنابر آنكه از اولاد صلبى خاقان مغفور ديگرى در سلك احيا انتظام نداشت جناب الغ بيكى تمامى ممالك آن حضرت را ملك خود ميپنداشت لا جرم بعد از اقامت لوازم مصيبت سپاه ماوراء النهر و تركستان را جمع آورده بعزم تسخير خراسان نهضت كرد و كنار جيحون را معسكر همايون ساخته در آن منزل استماع نمود كه ميرزا ابا بكر ولد ميرزا محمد جوكى كه ولايت ارهنك و سالى سراى و ختلانات سيورغال او بود خبر واقعه هايله خاقانى را شنوده است و بحيال استقلال حدود بلخ و شبرغان و قندز و بقلان